کوهسرخ در تب و تاب تبلور فرهنگ زیست محیطی ما

اخبار ترشیز
Typography

رضا فدافن

توفیق رفیق افتاد و رفتیم کوهسرخ گردی. بهشت گمشده خراسان رضوی بسان شاخه تاکی است که هزاران باده ناخورده دارد. منتظر توجه است. منتظر یک کار علمی برای شناسایی انواع توانمندی‏هایش برای پیشرفت است.

کوهسرخ بسان بادام‏های دیمش تشنه است. تشنه آمایش سرزمین است. الغرض رفتیم کوهسرخ گردی. در این گردش حواسمان به خیلی چیزها بود. یادداشت‏های هم برداشتیم که سوژه مطالبی برای نشریه خواهد شد. یک نکته برایمان تلخ بود. در مسیرهای که پیاده‏روی می‏کردیم ردی از پیاده‏های قبلی بود. می‏شد از بقایای زباله‏های پیاده‏های قبلی پی به ذائقه آنان برد.

دیدن انواع بطری‏های شیشه‏ای و پلاستیکی، بقایای انواع خوردنی‏ها و پلاستیک چیپس و پفک و خیلی چیزهای دیگر بعض جاهای مسیر را بی‏ریخت کرده بود. یاد عکاسی علاقه‏مند به محیط زیست افتادم که می‏گفت در بعض جاها ناچارم بقایای زباله‏ها ریخته شده را جمع کنم تا عکس آن منظره طبیعی‏تر شود. ما را چه می‏شود؟ نکند پنداشتیم که طبیعت پاکبانانی بی‏جیره و مواجب دارد؟ نکند پنداشتیم این زباله‏ها به طرفه‏العینی تجزیه و جذب طبیعت می‏شوند؟ برایمان این سئوال مطرح بود که این زباله‏ریزها بار دیگر قصد حضور در این فضا را ندارند؟ چرا این افراد علاقه دارند ردی پلشت از خود در نقاشی زیبای طبیعت بگذارند؟

لابد اینان یادشان رفته است که؛ طبیعت و محیط زیست موهبتی خداوندی است که از مجموعه موجودات، منابع و عوامل و شرایط هماهنگی که در اطراف هر موجود زنده وجود دارد و ادامه حیات به آن وابسته است به وجود می‏آید. محیط زیست محل زندگی و تأمین‏کننده اصلیترین نیازهای انسان و پدیده‏ای است که هر روز بر اهمیت آن افزوده می‏گردد. اما متأسفانه برخی از به‏ظاهر طبیعت‏دوستان در کوهسرخ به تخریب محیط زیست، پرداخته‏اند. یقین این متجاوزان به طبیعت کوهسرخ، افرادی بی‏فرهنگ نیستند. لابد اینان می‏دانند که؛ فرهنگ عامل اصلی و به معنائی موتور توسعه پایدار و حفاظت از محیط زیست است.

برای این دسته از افراد با فرهنگ آرزو کنیم که فرهنگشان را در بحث بهره‏برداری از طبیعت کوهسرخ به منصه ظهور بگذارند. همه می‏دانیم؛ بهبود محیط زیست زمانی حاصل خواهد شد که محیط طبیعی و فرهنگی انسان باهم مرتبط باشند. دعا کنیم تا اینان ارتباط محیط را با فرهنگشان درک کنند. دعا کنیم تا خدا اخلاق زیست محیطی اینان را دوچندان بفرماید. امید اینان بفهمند که اخلاق زیست محیطی رفتار ایده‏آل بشر نسبت به محیط زندگی خود اعم از محیط طبیعی، محیط اجتماعی و فرهنگی است. در اصل پنجاهم قانون اساسی، اهمیت حفظ محیط زیست مورد توجه واقع شده است. کاش این با فرهنگان طبیعت‏دوست به این اصل توجه کنند.

خدا کند این به‏ظاهر طبیعت‏دوستان به‏دنبال ایجاد فاجعه زیست‏محیطی در کوهسرخ زیبا نباشند. البته برآیند کار اینان در آلودگی محیط زیست کوهسرخ در همین حد و اندازه فعلی، یک فاجعه زیست محیطی است. فاجعه زیست محیطی آرامش و امنیت را از زندگی اهالی کوهسرخ به طور خاص و کلیت شهرستان به طور عام می‏رباید. خدا کند این مهم در محافل محتلف شهرستان به بحثی پر سر و صداترین و جدی بدل شود. شاید بهره‏مندان از طبیعت کوهسرخ به هر دلیل میلی به مشارکت در حفظ محیط زیست ندارند. البته امید که اینطور نباشد. شاید بهتر است بگوییم اینان به هر دلیل اطلاعی در باره لزوم مشارکت در این موضوع ندارند!

آری بهتر است بنویسیم که؛ یکی از دلایل عمده عدم مشارکت این افراد در حفاظت از محیط زیست نداشتن علاقه است، باید به‏دنبال فرآیند جلب مشارکت عمومی  باشیم. فرض را بر این بگیریم که افکار عمومی اطلاعات کمی نسبت به موضوع دارند، بر این اساس بایسته است اقدام به فرهنگ‏سازی برای حفظ محیط زیست شود. برای این مهم می‏توان از نصب تابلو شروع کرد. می‏توان از گروه‏های مرجع شهرستان و بخش کوهسرخ خواست تا فرهنگ‏سازی کنند. باید از رسانه‏ها کمک گرفت. باید سمن‏های فعال را تشویق کرد. باید به‏ظاهر طبیعت‏دوست زباله‏ریز را بدل به طبیعت‏دوست واقعی کرد.

زباله‏ریزان باید بدانند که صدماتشان به محیط زیست کوهسرخ اکثراً نامرئی است و مدت زمانی طول می‏کشد تا آثار مخرب و مرگبار مختلف آن بر سلامتی اهالی و طبیعت ظاهر شود. اینان باید بدانند قرار است فرزندان آنان در آینده بهره‏مندان همان طبیعتی باشند که توسط آنان آلوده شده است. کوهسرخ تشنه تبلور فرهنگ زیست محیطی است. فرهنگ زیست محیطی این است که من و شما و همه افراد جامعه به‏طور برابر از طبیعت برخوردار باشیم. شایسته است تاثیر زیان‏های زباله‏ریزهای کوهسرخ به طبیعت بیان شود. باید اینان بر قبح کار خود آگاه شوند و بدانند که چه تاثیر مخربی بر فون جانوری و فلور گیاهی کوهسرخ دارند.

در تعریف زیان‏های زیست محیطی می‏گویند خساراتی است که بر اشخاص یا اشیاء از طریق محیط زیستی وارد شود که در آن زندگی می‏کنند. در این جا محیط زیست منبع خسارت است، نه زیاندیده.  این خسارات، ناشی از آلودگی است و مرتبط با همه خساراتی است که در کاهش عناصر طبیعی مشتمل بر آب و هوا دخیل است. نتایج زیان‏بار آسیب‏های زیست‏محیطی برگشت‏ناپذیر است. در کوهسرخ باید کاری کرد که مراجعین به طبیعت خود را در قبال حفظ آن مسئول بدانند. اهالی کوهسرخ، سمن‏ها، مسئولان و از همه بهتر طبیعت‏دوستان باید به طور مکرر با زبان خوش به طبیعت‏دوستان ظاهری بحث حفظ محیط زیست را تذکر بدهند.

بحث احترام به حقوق دیگران از منظر حفظ محیط زیست به عنوان یک اصل موثر بر گسترش اخلاق اچتماعی باید مورد توجه قرار بگیرد. کوشا بودن در حفظ طبیعت کوهسرخ یک اصل انکارناپذیر است. این اصل باید ملکه ذهن همه بهره‏مندان از طبیعت این بهشت اهورایی بشود. این بایدها باید در حوزه همیاری و مشارکت در برنامه‏های محیط زیستی متجلی شود. رسانه‏های کوهسرخ و کاشمر باید برای درخشش بیشتر این همیاری و مشارکت به کمک اهالی و مسئولان بروند. کوهسرخ نیازمند هنجارسازی در این مهم هست. تبلیغات محیطی، انتشار انواع بروشور باید جدی گرفته شود.

به تبع همه این موارد بایسته است بحث نظارت بیشتر مورد توجه قرار بگیرد. یقین شوراهای اسلامی روستا و بخش و دهیاری‏ها در این مهم با قدرت تمام وارد عمل خواهند شد. اخذ ورودیه برای هر منطقه گردشگری توصیه می‏شود. البته یقین در ازای هر ورودیه باید خدماتی به گردشگران ارائه گردد. این خدمات مشتمل بر تامین فضاهای مخصوص اطلاع‏رسانی، استقرار چند چشمه دستشویی سیار، تامین آب شرب و  اماکن قرار دادن زباله تفکیک شده و مواردی موثر در حفظ محیط زیست می‏باشد. دادن یک کیسه زباله حداقل کاری است که در بدو ورود به هر منطقه گردشگری مورد انتظار است.

طبیعت‏دوستان تشنه اطلاعات در باره نقاط مختلف هستند. لازم است که هر روستا اطلاعات جالب مربوط به هر منطقه گردشگری پیرامون خود را، مشتمل بر آوسنه و متل و ضرب المثل و تاریخچه آن منطقه، در اختیار طبیعت‏دوستان قرار بدهند. این مهم گامی تاثیرگذار بر ایجاد فرهنگ زیست محیطی در دیار زیبای کوهسرخ خواهد بود. وجود اقامتگاه‏های بوم‏گردی در نقاط مختلف این بخش می‏تواند کمکی موثر برای ترویج این فرهنگ باشد. البته به‏شرط آن که این فرهنگ باور این  اقامتگاه‏ها باشد. بایسته اینان از مراجعین خود بخواهند تا حرمت محیط زیست را بیش از پیش پاس بدارند.

باید به‏طبیعت‏دوستان به‏طور مکرر بحث اهمیت محیط زیست در قانون و شرع وعرف را متذکر شد. عرف با ایجاد پلشتی و آلودگی در طبیعت مخالف است. همه ما در عرصه شعار این مهم را باور داریم. امید در عرصه شعور هم همه با هم این مهم را عملیاتی کنیم. در بحث قانون شاهد وجود مقررات خوبی از قانون اساسی تا قوانین زیست محیطی هستیم. مسئولان حواسشان یقیناً به اجرای قانون هست. طبیعت‏دوستان هم یقیناً حواسشان به این مهم می‏باشد. شرع نیز به طور مکرر بر حفظ محیط زیست تاکید دارد. ارزش‏های سنتی و دینی ما بر این مهم تاکیدات مکرر دارد.

در مباحث دینی شاهد تاکید بر؛ عدم اسراف و تبذیر، پرهیز از حرص و آز، امانت‏داری و پاسداری از نعمت‏های الهی هستیم. این کدهای ارزشمند را باید در بحث حفظ محیط زیست جدی گرفت. باید کاری کرد که متجاوز به محیط زیست در خود احساس گناه بکند. تلفیق آموزه‏های دینی، عرفی و قانونی برای حفظ محیط زیست کوهسرخ کاری کارستان است. این کار کارستان را باید به سمع و نظر طبیعت‏دوستان این بخش زیبا رساند. امید کوهسرخیان خود در وهله اول حافظ محیط زیست دیارشان باشند. امید مسئولان کوهسرخ در این مهم با تمام توان در کنار اهالی باشند.

امید طبیعت‏دوستان به طور عام و به‏ظاهر طبیعت‏دوستان به طور خاص حواسشان به عرف و شرع و قانون باشد. گاهی زود دیر می‏شود. آیندگان بسان ما دوست دارند در کنار اولنگ‏های کوهسرخ، در جوار چشمه‏ساران و آبشارهای این دیار اهورایی، در حاشیه رودها و روستاها، در پناه کوه و درختان این بهشت زیبا اطراقی داشته باشند و از طبیعت روحنواز منطقه بهره‏مند شوند، به فکر اینان باشیم. حفظ محیط زیست را باید جدی بگیریم. امید روزی روزگاری شاهد حضور انواع گردشگران و طبیعت‏دوستان فهیم و با فرهنگ در بهشت گمشده خراسان رضوی باشیم. آمین.

 

مجموع رتبه (0)

0 از 5 ستاره

نظر خود را اضافه نمایید

ارسال نظر به عنوان مهمان

0

کاربرانی که در این گفتگو شرکت کرده اند

بار گذاری نظرات قدیمی تر
در خبر نامه وب سایت ما عضو شوید تا از تازه ترین خبرها و مطالب در ایمیل خود باخبر شوید.