آموزش موسیقی و دنیای تجارت!

اخبار ترشیز
Typography

حمید ضیایی

 

در چندین شماره به شیوه های آموزشی پرداخته ام. در این شماره قصد دارم با والدینی سخن بگویم که تصمیم گرفته اند فرزند خود را در کلاس های موسیقی ثبت نام کنند.

همانطور که می دانید، آموزش صحیح، رکن اصلی و بدنۀ هر جامعه است. موسیقی و هنر نیز در جامعه نقش بسزایی دارند. باید این تعریف را بیان کنم که جامعه ای پیشرو و پویاست که از آموزش صحیح بهره‌مند باشد.

آموزش غیراصولی و به تعبیری ناشیانه، صدمه ای جبران‌ناپذیر به جامعه وارد می کند که می تواند نسلی را به بیراهه بکشاند. از همین رو باید به مقولۀ آموزش نگاهی جدی و مطالبه‌گر داشته باشیم. آموزشی که موتور محرک جامعه است و می تواند همین جامعه را به سمت تعالی و پیشرفت سوق دهد. در مقابل، آموزش غلط می تواند موجب ایستایی و سکون جامعه گردد. با توجه به جامعۀ امروز و در اختیار داشتن رسانه های جمعی مانند شبکه های مجازی، انتخاب مسیر درست برای والدین کمی دشوار است و باید همواره در حوزۀ اطلاع رسانی و شفاف سازی های مورد نیاز جامعه فعالیت شود. هرچه دامنۀ شبکه های مجازی گسترده تر شود، به همان میزان اطلاع رسانی در حوزه های مختلف امری ضروری است.

هنرجو و دانش آموز از لحظه ای که تصمیم می گیرد هنری را فرا بگیرد، از انرژی و انگیزۀ مطلوبی برخوردار است که اگر به بیراهه برود و مسیر درستی را که قرار است در آن گام نهد، انتخاب نکند و گرفتار افراد سودجو شود، ممکن است دلزده و خموده شود و در نهایت مسیری را که انتخاب کرده بوده، به کل رها سازد. به همین جهت است که هر کدام از ما باید در این راه برای آگاهی بخشی به جامعه گام برداریم و آنچه به نظرمان درست و منطقی می آید را به دیگران گوشزد کنیم. امر آموزش آنقدر مهم است که با آن می توانیم آینده ای روشن را به انتظار بنشینیم. از همین رو در این یادداشت سعی می کنم به صورت خودمانی با والدین و علاقه مندان هنر به دو مقولۀ مهم «مدرس خوب و ویژگی های مدرس خوب» اشاره کنم، به این امید که جلوی بسیاری از سودجویی ها گرفته شود و این آگاهی منجر به این شود که هنرجو و علاقه مند به هنر در مسیر بهتر و پویاتری قرار بگیرد.

قبل از هر چیز باید توضیح دهم که برای هنرجو روشن بشود تا بداند چه توقعی از مدرس خود باید داشته باشد. و همچنین روشن شود که مدرس واقعی کیست و چه ویژگی هایی باید داشته باشد. توجه داشته باشید که موضوع آموزش در تمام حوزه ها دارای اهمیت است؛ اما در اینجا تنها به حوزۀ هنر و موسیقی می پردازیم. اهمیت حوزۀ موسیقی هم از این جهت است که روز به روز به تعداد مخاطبان و علاقه مندان آن افزوده می شود و در مقابل هم بازار برای بعضی تبلیغات گرم می شود و می تواند زمینه ساز بسیاری از سودجویی های گردد. البته وظیفۀ اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی نظارت بر آموزش و شیوۀ آموزش است؛ اما باید اذعان کرد که ادارۀ فرهنگ و ارشاد اسلامی هم به تنهایی نمی تواند در این راه گام بردارد. همراهی ما نیز در این مسیر بسیار مهم است. به هر جهت باید ذکر کنم که وظیفۀ ما در حد همین اطلاع رسانی است و در نهایت مسئولین امر باید نظارت در این حوزه را بیشتر کنند و از افراد صالح و کار بلد برای نظارت بر موسیقی شهرستان مدد طلبند.

بهتر است در همین ابتدای مقال یک نکته را صراحتاً بیان کنم. وظیفۀ هر هنرجو این است که بداند قدم در چه راهی گذاشته و بداند که تنها با تلاش و ممارست است که می تواند به مقصود خود برسد. تنها پشتکار هنرجو و صدالبته کاربلدی مدرس است که او را به مقصود نزدیک می کند. عرصۀ هنر محلی برای تفریح و وقت گذرانی نیست و اگر هدفی غایی را در آن پی گرفته اید و چشم اندازی منطقی به آن دارید، می توانید در این عرصه ماندگار شوید. اگر نگاه تان به موسیقی این است که بیایید و بعد از 6 ماه از شما یک نوازندۀ چیره دست بتراشند، بدانید که شما در این مدت نه نوازنده می شوید، و نه هنرمند؛ و اگر کسی به شما چنین وعده داد که طی مثلاً 7 جلسه از شما یک نوازنده خواهد ساخت با قاطعیت به شما عرض می کنم که دروغ گفته و هدفی جز سرکیسه کردن هنرجو ندارد. این نکته ای است که بارها در تبلیغات بعضی افراد سودجو دیده ام. مگر هنر موسیقی قرص استامینوفن است که هر 8 ساعت یک عدد بخورید و پس از مدتی معیّن بهبود بیابید؟ باید بدانید که فراگیری هنر موسیقی و یا هر هنر دیگری به چند عامل مهم بستگی دارد:

 

 

آموزش صحیح:

آموزش صحیح می تواند شما را در مسیر بهتری قرار دهد و به شما بیاموزد که چگونه تمرین کنید؛ چه درسی را کار کنید، چه میزان تمرین کنید؛ و از همه مهتر اینکه  توان شما برای یادگیری موسیقی چه قدر است. که البته این مهم را یک مدرس خوب و حرفه ای تشخیص می دهد. مدرس حرفه ای تشخیص می دهد که توان یادگیری هنرجو به چه میزان است و بر مبنای همین اسلوب است که به هنرجو می آموزاند.

 

 

مدرس خوب کیست؟

مدرس خود چند ویژگی شاخص باید داشته باشد. یکی از مهمترین ویژگی های مدرس خوب این است که درسی را که آموزش می دهد خود بتواند آنرا به روانترین شکل ممکن اجرا کند. به بیان دیگر توانایی اجرا داشته باشد. در نظر داشته باشید که توانایی اجرا پس از توانایی تدریس است. شما می توانید نوازنده ای را بیابید که اجرای فوق العاده خوبی داشته باشد، اما در بخش اصلی کار که دانایی است ناتوان باشد. به این ترتیب اگر چه او یک نوازندۀ خوب و چیره دست است، اما نمی تواند مدرس خوب و دانایی باشد. پس در نظر داشته باشید که دانایی حرف اول را می زند و پس از آن توانایی اجرا. دانایی موسیقایی چیزی جز دانستن صحیح و بی اشکال تئوری و عملی موسیقی نیست که من در اینجا از دانایی و توانایی بهره جستم. همچنین هنرجو باید بداند که مدرسش چگونه موسیقی را فرا گرفته و نزد چه کسانی؛ چرا که نحوۀ فراگیری موسیقی مدرس در آیندۀ هنری شما نیز مؤثر است و باید از آن آگاه باشید.

برنامۀ درستِ تدریس:

 

یک مدرس خوب و حرفه ای اول توانایی هنرجو را می سنجد. میزان درک او را دربارۀ تئوری موسیقی در نظر می گیرد تا بتواند به فراخور درک هنرجو درس را توضیح دهد. به بیان دیگر، درک می کند که هنرجو در ابتدای کار نمی تواند تمام مسایل کلیدی تئوری را فرابگیرید و در می یابد که برای فرا گرفتن آن نیاز به زمان بیشتری دارد. پس یک مدرس آگاه برنامۀ کلاسی خود را چنان تنظیم می کند که به هنرجو فشار نیاید و او از آموزش دلزده نشود و در عین حال بهترین خروجی را داشته باشد. چنین مدرسی می داند که کلاس خود را چگونه تعبیه کند و چه برنامه ای برای هنرجو بچیند. چنین مدرسی به شیوۀ آموزشی خود آگاه است. پس اگر با چنین مدرسی کلاس برداشته اید، نگران زمان بردن نباشید و سعی کنید از او تمام نکات مهم موسیقایی را فرا بگیرید.

 

 

شناخت سازها:

اصولاً هنرجویان موسیقی بسیار کنجکاو هستند و بسیار پیش می آید که از مدرس خود سؤال هایی خارج از حوزۀ هنری و سازی خود بپرسند. به عنوان مثال یک هنرجوی تنبک می تواند از مدرس خود سؤالی راجع به ساز کمانچه داشته باشد. اینجا به آگاهی و دانش مدرس باز می گردد که چه پاسخی برای آن هنرجو داشته باشد؟ یک مدرس خوب و حرفه ای کسی است که نه تنها به اصول کامل ساز خود آگاه و کار آزموده باشد، بلکه در حد تئوری از دیگر سازها اطلاع داشته باشد تا اگر نیاز شد و هنرجو سؤالی پرسید، از پاسخ گفتن عاجز نماند. ممکن است که این شناخت در حد ایده آل نباشد، اما باید در حد اطلاعات عمومی آگاهی کسب کند.

 

 

تشخص در نوازندگی:

یکی دیگر از شاخصه های یک مدرس خوب این است که در نوازندگی تشخص داشته باشد. یعنی بتواند در پای اثری که می نوازد امضایی داشته باشد. به هر ترتیب بسیاری کسان پس از گذراندن چند دوره احساس می کنند که می توانند آموزش دهند. که البته ایراد دارد. چرا که آن فرد هنوز صلاحیت تدریس را ندارد؛ چون در حوزۀ موسیقی آن چنان که باید و شاید نتوانسته تجربه اندوزی کند و از نظر نگارنده و البته از نظر بسیاری از مدرسان اهل فن، ایشان صلاحیت تدریس ندارد. البته بدانید که طی ابلاغیه ای از سمت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مدرسان موسیقی موظف به دریافت کارت صلاحیت تدریس شده اند. به بیان دیگر شما می توانید از ایشان درخواست کارت صلاحیت تدریس کنید.

 

 

شخصیت و بلوغ فکری:

 

تمام آموزش خلاصه به آن چند گزینه ای که پیش از این آمد، نمی شود. بنیاد اصلیِ یک مدرس خوب و حرفه ای را شخصیت و بلوغ فکری او تشکیل می دهد. آنچه قبل از این آمد تشکیل دهندۀ شخصیت هنری و آگاهی او نسبت به موسیقی است. اما وقتی صحبت از بلوغ فکری می کنیم، باید بدانید که ما دیگر از حرفۀ او حرف نمی زنیم، بلکه از شخصیت و ملاک های آن سخن می گوییم. یک مدرس خوب باید دارای شخصیتی متین و موقر باشد و در عین حال امین یک مؤسسه یا آموزشگاه. و البته از لحاظ سنی هم به سن مطلوب رسیده باشد. ممکن که یک نوجوان 15_14 ساله نوازندۀ خوبی باشد اما از لحاظ بلوغ فکری هنوز صلاحیت تدریس را ندارد. پس در نظر داشته باشید که «صد نکته غیر حسن بباید که تا کسی/ مقبول طبع مردم صاحب نظر شود»

آنچه تا اینجا و اجمالاً به آن اشاره شد صرفاً جهت آگاهی به والدین گرامی و هنرجویان عزیز بود تا بدانند برای انتخاب مدرس خود چه ویژگی هایی را باید در نظر بگیرند. اما ممکن است که این سؤال پیش بیاید که چگونه این نکات را تشخیص دهند. پیشنهاد نگارنده این است که حتماً قبل از هر چیز با کارشناسان حوزۀ موسیقی مشورت کنند و دربارۀ مدرسان تحقیق کنند. از مدرسان دربارۀ شیوۀ تدریس شان سؤال کنند. کتابی که قرار است بر مبنای آن آموزش ببینند را بشناسند. قبل از رفتن به کلاس دربارۀ ساز و پیشینۀ ساز و استادان آن حوزه تحقیق کنند. حتماً قطعات خوب موسیقی را بشنوند تا از طریق شنیدنِ مکرر قادر به تشخیص نسبی سره از ناسره باشند. در نظر داشته باشید که قبل از رفتن به کلاس، شناختی از مدرس مورد نظرتان داشته باشید. و در نظر داشته باشید که لزوماً یک نوازندۀ خوب نمی تواند یک مدرس خوب هم باشد؛

 

چراکه حوزۀ آموزش با حوزۀ نوازندگی کاملاً متفاوت است. با این اوصاف در نظر داشته باشید که اگر کسی نوازندۀ خوبی است، قادر نیست که مدرس خوبی هم باشد. آموزش، دوره های تخصصی خود و شیوۀ خود را دارد و باید قبل از هر چیز آن را فرا بگیرند. مراقب باشید که فریب تبلیغات واهیِ بعضی افراد سودجو را نخورید که هم هزینه می کنید و هم وقت خود را از دست می دهید.

یک نکته را برای پایان اضافه کنم! بعضی افراد مدعی هستند که نکات ابتدایی را آموزش می دهند. این خود البته عذر بدتر از گناه است. نکات ابتدایی موسیقی بنیان و شالودۀ آیندۀ هنر شماست. بیراهه رفتن در ابتدای مسیر، کج رفتن تا ثریاست

مجموع رتبه (0)

0 از 5 ستاره

نظر خود را اضافه نمایید

ارسال نظر به عنوان مهمان

0
  • هیچ نظری یافت نشد.
در خبر نامه وب سایت ما عضو شوید تا از تازه ترین خبرها و مطالب در ایمیل خود باخبر شوید.